پنج شنبه
1 آبان 1393
28 ذي الحجه 1435
23 اكتبر 2014
     
Skip Navigation Links.
اسم من «كاسني» است!
برگ من خون را تصفيه مي‏كند.
آب برگ مرا براي مبارزه با سر درد به كار بريد.
اگر خانم‏هاي باردار از آب برگ من بخورند، نوزادشان خوش آب و رنگ خواهد شد.
اثر من در امراض كبدي قطعي است.
جوشانده‏ي من زايمان را آسان مي‏كند..
كاسني گر چه تلخ است از دوستان است.
و ساخارين با اينكه شيرين است، از دشمنان است.
من كاسني هستم - اعراب به من «هندبا» مي‏گويند، و در كتابهاي قديم به اسامي انطوبيا - شكوريه - سرس - سيكوريا - هندبه - كسناج كونه يك - چيپوتيبايي - شكوريا - اميرون - آجي مارول - سريس - شريش و سكونا، ياد شده‏ام.
يكي از سنت‏هاي ايرانيان اين است كه در روز سيزده‏ي فروردين، از شهر خارج شده و روز را در كنار سبزه به پايان مي‏رسانند و در گذشته چنين معمول بود كه ناهار را همراه با كاهو نوعي كاسني پرورش يافته بود يا برگ‏هاي نو رسته‏ي كاسني كه غالبا در كنار جوي‏ها و سبزه‏زارها مي‏رويد، ميل مي‏نمودند و به اين ترتيب خون خود را پاك و كبد خود را زهكشي مي‏كردند. قسمت مورد استفاده من برگ تازه و ريشه‏ي خنك من است. ريشه‏ي من داراي مواد لعابدار - اينولين و قندهاي گوناگون است، كمي تانن دارم و نيز داراي يك ماده‏ي دارويي و مقدار شوره هستم، روي برگ‏هاي من تعداد زيادي عوامل زنده‏ي مفيد، زندگاني مي‏نمايند، لذا شستن آن در شرع و طب قديم منع شده است. و چون انواع بياباني من آلودگي نداشته، و در پرتوي آفتاب پرورش پيدا مي‏كنند، خوردن برگهاي تازه مرا مي‏توان ناشسته خورد. برگ من حرارت صفراوي را از بين مي‏برد. خون را تصفيه مي‏كند، و از فشار آن مي‏كاهد. ماليدن آب برگ من به تنهايي و يا با سركه جهت سر درد مفيد است، ضماد كوبيده‏ي برگ من جهت درد چشم و ورم ملتحمه نافع است. مضمضه جوشانده‏ي برگ و بذر من جهت درد دندانهاي آسيا، سودبخش مي‏باشد، و غرغره آن با آب فلوس براي ورم گلو و ديفتري نافع است، مخصوصا اگر همراه با آب گشنيز باشد. ضماد من با آرد جو بر روي سينه جهت تنگ نفس و تقويت قلب و تحليل اورام تجويز شده است. من شهوت را زياد مي‏كنم، مادراني كه در موقع بارداري از برگ من بخورند، نوزادانشان خوش آبرنگ مي‏شوند بنا به فرموده‏ي امام ششم(ع) خانواده‏هائيكه كاسني مي‏خورند فرزند پسر بيش از دختر دارند. و چون از كار بيفتد، بيش از هزار مرض به سراغ انسان مي‏آيد و از اين روي امام هشتم(ع) فرموده‏اند كه كاسني دواي هزار درد است. پزشكان قديم و جديد هر دو اثر كاسني را در امراض كبدي قطعي دانسته و در طب جديد ثابت شده است كه كاسني در نوسازي ياخته‏هاي كبدي نقش برجسته‏اي دارد. در ساختن كروموزومهاي نر و ماده‏ي نطفه نيز مي‏توان نقش كبد را ناديده گرفت.
ريشه من داراي اسانس و يك ماده‏ي صمغ و چند ماده مفيد دارويي است. مقوي معده - تصفيه‏كننده خون - پيشاب‏آور - ملين و تب بر است. دم كرده ده در هزار برگ و 25 در هزار ريشه‏ي من براي درمان امراض بالا نافع است. شيوه‏ي تازه من 25 تا پنجاه گرم مصرف مي‏شود. شربت مرا به عنوان تقويت‏كننده كودكان تجويز مي‏كنند.
جوشانده من زايمان را آسان مي‏كند، و در هلند دو كيلو كاسني را در ده ليتر آب مي‏جوشانند و آن را به گاوها در موقع فارغ شدن مي‏دهند تا زايمان آنها آسان شود. عجب آنكه گاوها در مواقع عادي از خوردن كاسني و جوشانده‏ي آن خودداري مي‏كنند، ولي هنگام زاييدن آن را با ولع زياد مي‏نوشند. من انواع و اقسام زياد دارم. بسياري از انواع مرا پرورش داده، و در سالاد به كار مي‏برند - كاهو پرك - كاسني فرفري - اسكارول از انواع شيرين و پرورش يافته‏ي من است.
كاسني فرنگي، يا آنديو
«آنديو» كه كشت آن به تازگي در ايران معمول شده، يكي از انواع پرورش يافته‏ي من است كه از اروپا به ايران آمده، ولي در كتب قديم به آن كاسنيه - تيفاف - منجوريون و هندبي مي‏گفتند. در موقع كشت بايستي برگ‏هاي آن را با خاك پوشاند تا از اثر تابش آفتاب سبز نشده و تلخ نشود - اين گياه مختصري از خواص كاسني را دارد.
كاسني صحرايي
فارسي من - گل قاصد - خبركش و خبرآور است، در كتب قديم به من «طرحشقوق» لقب داده‏اند - خاصيت تبريد من بيش از كاسني است - اسهال را بند مي‏آورم و مقوي معده مي‏باشم، و در همه احوال قوي‏تر از بستاني و انواع پرورش يافته مي‏باشم. درمان خوبي براي خون ريزي ريوي هستم. خوردن من كيسه صفرا و كبد و طحال را باز مي‏كند. و يرقان و استسقاء را شفا مي‏بخشد. مرا مظر «سپرز» مي‏دانند.
عروق را باز مي‏كند حرارت خون و عطش را تسكين مي‏دهد هيجان صفراوي را معالجه مي‏كند و التهاب معده را برطرف مي‏سازد از دوستان كبد و زهكش كليه و مثانه بوده و آنها را از سنگ پاك مي‏كنم و هر قدر تلخ‏تر باشم، در امراض كبدي مؤثرتر مي‏باشم. براي مبتلايان به حصبه و آبله تجويز شده، و آب گرم من با سكنجبين جهت تبهاي كهنه و ربع اثر نيكو دارد. برگ تازه و گل و تخم و ريشه‏ي من به تمامي براي تب‏هاي عفوني نافع است. ماليدن ضماد برگ و ريشه‏ي من همراه با روغن زيتون بر محل نيش عقرب و حشرات سمي باعث تسكين درد آنها است و خوردن برگ ريشه من پادزهر سموم شيميايي مي‏باشد. ضماد آنها با آرد جو جهت درد مفاصل و نقرس و اورام گرم مفيد است. ماليدن برگ من با سفيداب و سركه در خنك كردن اثر آني دارد. مقدار خوراك آب برگ من تا دويست گرم است و چون باعث تحريك سرفه مي‏شوم، مرا براي سينه كمتر تجويز مي‏كنند.
ريشه‏ي كاسني‏
در تحليل و پاك كردن اخلاط اثر مفيد دارم. زهكش مجاري غذا و بول داده، جهت تصفيه‏ي خون و رفع ورم احشاء، استسقاء و درمان تب‏هاي كهنه و درد مفاصل و زياد شدن شير و ادرار سودمند مي‏باشم و در ساير افعال خواص من مانند برگ است مقدار خوراك من از گرد ساييده 5/3 گرم تا پنج گرم و جوشانده آن از پانزده گرم تا 45 گرم مي‏باشد.
تخم كاسني‏
جهت سر درد و تنگ نفس و باز كردن كيسه صفرا و استسقاء و يرقان و تب‏هاي صفراوي سودمند مي‏باشم، و جوشانده‏ي من با رازيانه جهت سموم مفيد است و نيز براي ضعف گرده و طحال و بند آمدن خون ريزي سينه و تحريك اشتها مؤثر بوده و در ساير افعال همانند برگ مي‏باشم. مقدار خوراك من از 5 گرم تا پانزده گرم است. بد طعم و قي‏آور بوده، و صاحب كتاب «شفاءالاسقام» در فصل طحال مرا مضر «سپرز» مي‏داند!
زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري  افزودن به يادداشتها


نظر شما در مورد اين مطلب
  نام :
ايميل :
وب سايت:
  

موارد بازديد شده توسط شما:
تصویر روز
تصوير مكه و مدينه 055
 



Search Engine Optimization
Clicky Web Analytics
رايزني كنيد تا آنچه حق است به دست آيد، و انديشه ها را به هم زنيد - بسان هم زدن مَشك شير براي گرفتن كره - تا آراء صحيح و استوار حاصل آيد.
حضرت علي(ع)